Bilanz I / Απολογισμός I

Es war mir nicht bewußt, daß rund vierzig Autobiographien schon hinter mir liegen. Behandelt, analysiert, fertig. Fast. Ergänzen und ändern, das tut man bis zum Schluß. Ich kann nicht sagen, ob der größte Teil dieser Arbeit vollbracht ist, ist auch nicht relevant. Vielleicht geht es um weniger Texte, aber die theoretischen und literaturhistorischen Kapiteln sind eine Welt für sich. 

Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι έχω αφήσει πίσω μου περίπου σαράντα αυτοβιογραφίες. Επεξεργασία, ανάλυση, έτοιμες. Σχεδόν. Συμπληρώσεις και αλλαγές, αυτά γίνονται μέχρι το τέλος. Δεν μπορώ να πω αν έχει ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας και ούτε είναι σημαντικό αυτό. Ίσως πρόκειται για λιγότερα κείμενα από εδώ και μπρος, όμως τα θεωρητικά και ιστορικά κομμάτια είναι άλλο κεφάλαιο.

  https://www.youtube.com/watch?v=eCfAd-tpop8

Bis Ende der 80er Jahre / Έως τα τέλη της δεκαετίας του '80

Die wenigen griechischen Autobiographien der ersten vier Jahrzehnte der Nachkriegszeit, die aus der Feder von Literaten stammen, könnten nicht unterschiedlicher sein. Als ob sie in verschiedenen geographischen Gebieten entstanden wären. In biographischer Hinsicht: Nobilitá, Kleinbürgertum, aufgeklärte Bourgeoisie, sozial engagiertes mittlerweile insolventes Landbesitzertum. Textintern betrachtet: von der konventionellen memoirenartigen Autobiographie bis zum bruchstückhaften Erinnerungsdiskurs. Zu wenige Texte für so große Kontraste. Abgesehen davon, daß die Hälfte dieser Autobiographien erst ab Mitte der 90er Jahre das griechische Lesepublikum erreichten.

Οι λίγες ελληνικές αυτοβιογραφίες λογοτεχνών που εκδόθηκαν τις πρώτες τέσσερεις δεκαετίες μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν θα μπορούσαν να είναι πιο διαφορετικές μεταξύ τους. Από βιογραφική άποψη: συγγραφείς με καταγωγή από την αριστοκρατία, τη μικροαστική τάξη, τη διαφωτισμένη μπουρζουαζία ή από (κοινωνικά στρατευμένα) δίκτυα χρεωκοπημένης τοπικής γαιοκτησίας. Ενδοκειμενική θεώρηση: από συμβατική απομνημονευματική αυτοβιογραφία έως αποσπασματικός αναμνηστικός λόγος. Πολύ λίγα κείμενα για τόσο μεγάλες αντιθέσεις. Πέρα από το γεγονός ότι τα μισά από αυτά συναντούν το ελληνικό αναγνωστικό κοινό μόλις μετά τα μέσα της δεκαετίας του '90. 

Mimicry / Μίμηση

Wir haben gesehen, daß die Autobiographie ein automimetisches Genre ist: Äußerung und Sprecher sind gleichgestellt, sie fallen zusammen. Es kann so weit kommen, daß der reale Autor seine Tarnungstaktiken nicht im Geringsten wahrnimmt und die Selbstdarstellung als äußerst gelungene Camouflage einer "anderen" Identität oder Intentionalität (als der auf den ersten Blick registrierten) auf der Kommunikationsebene fungiert. Das ist irrelevant, was er erkennt oder nicht ("as you like it"), wichtig ist zu analysieren, wie der Wahrheitsanspruch aufgebaut wird. Diese Frage stellte sich in einer "konventionellen" Autobiographie der 70er Jahre.

http://ngm.nationalgeographic.com/2009/08/mimicry/angier-text
http://ngm.nationalgeographic.com/2009/08/mimicry/mimicry-interactive 
(Photograph by Christian Ziegler)
Blätter? Nicht ganz...                         Φύλλα; Και όχι μόνο...


Είδαμε ότι η αυτοβιογραφία είναι αυτομιμητικό είδος: εκφώνημα και  εκφωνητής-υποκείμενο έχουν εξισωθεί, συμπίπτουν. Μπορεί μάλιστα αυτό να συμβεί σε τέτοιο σημείο που ο πραγματικός συγγραφέας να μην αντιλαμβάνεται στο ελάχιστο τις ίδιες του τις τακτικές μεταμφίεσης και η αυτοαναπαράσταση να λειτουργεί ως άκρως επιτυχημένο καμουφλάζ μιας "άλλης" ταυτότητας ή προθετικότητας στο λανθάνον επικοινωνιακό επίπεδο από αυτή που διακρίνεται σε πρώτη ματιά. Σημαντικό δεν είναι τι αναγνωρίζει και τι όχι ("έτσι είναι αν έτσι νομίζετε"), αλλά η διερεύνηση του πώς οικοδομείται εδώ η αληθολογία. Το ζήτημα αυτό προέκυψε σε μία "συμβατική" αυτοβιογραφία της δεκαετίας του 1970. 

Το απαρέμφατο

"Τι είναι το απαρέμφατο; Είναι το κρεβατάκι του ρήματος. Εκεί όπου το ρήμα αναπαύεται παίρνοντας δυνάμεις, ενώ απολαμβάνει τη διάρκεια. Το απαρέμφατο χάθηκε από τα Νέα Ελληνικά, γι' αυτό πιστεύω, ένας εκνευρισμός μπάζει από παντού. Πιστεύω πως αυτή η απώλεια μας έχει κάνει ανυπόμονους και πρόχειρους".

(Μήτσορα: Μαρία: Με λένε Λέξη. Αθήνα: Πατάκης, 2008, σ. 75)

Stille / Σιωπή

Schweigsame Autobiographien von einem "normalen" Seitenumfang und die aber nichts von sich preisgeben, weil "der Sinn des Lebens das Leben ist" (zitiert aus dem ersten Text der Nachkriegszeit). Die Sprache versagt, auch wenn scheinbare Erzählung, Erlebtes ist nicht mitteilbar, das würde alle denkbaren Grenzen (der Sprache) überspringen. Auf der abstrakten Kommunikationsebene, dieser Umschlagstelle zwischen Realität und Text, werden vermutlich Parallelwelten angedeutet. 

Σιωπηλές αυτοβιογραφίες "κανονικού" μεγέθους (σελίδες) που δεν εξωτερικεύονται, γιατί "το νόημα της ζωής είναι η ζωή" (έτσι στο πρώτο μεταπολεμικό κείμενο). Η γλώσσα έχει αποτύχει, ακόμη κι αν υπάρχει φαινομενικά αφήγηση, τα βιώματα δεν μπορούν να κοινοποιηθούν λεκτικά, κάτι τέτοιο θα ξεπερνούσε κάθε νοητό όριο (της γλώσσας). Στο λανθάνον επικοινωνιακό επίπεδο, αυτό το σημείο (μετα)τροπής από την πραγματικότητα στο κείμενο, σαν να υπονοούνται παράλληλοι κόσμοι.

Mit Hilfe eines Polygonzuges / Δια της τεθλασμένης

Vermutlich Komplikationen mit der Wahrnehmung der Zeit, der noch nicht für "historisch" erklärten Zeit. Vergangenes und nie Erlebtes ist attraktiver? Zeitgenössische Autobiographien als Geschichte betrachten, sie von sich fernhalten und von der Distanz analysieren. Der umgekehrte Prozeß als bisher. Der Realismus, ein großer Fragenkomplex der modernen griechischen Literatur.

Μάλλον κάποιο πρόβλημα με την αίσθηση του χρόνου, του όχι ήδη ως "ιστορικού" δηλωμένου χρόνου. Παρελθόν και ό,τι μη βιωμένο είναι περισσότερο ελκυστικό; Τις σύγχρονες αυτοβιογραφίες να τις δει κανείς ως ιστορία, να τις κρατήσει μακριά του και να τις αναλύσει από απόσταση. Η αντίστροφη διαδικασία από ό,τι έως τώρα. Ο ρεαλισμός, αυτό το μεγάλο ζήτημα της μοντέρνας ελληνικής λογοτεχνίας.  

Αυτοβιο(κοινωνιο)γραφία / Autobio(sozio)graphie

Δεν ήταν εύκολη η μετάβαση στις πρώτες αυτοβιογραφίες της μεταπολεμικής εποχής. Και ένας από τους λόγους είναι η έλλειψη συμπάθειας απέναντι σε κάποια κείμενα, τολμώ να πω, απέναντι σε μία κατά τα φαινόμενα υφέρπουσα μιζέρια του αυτοπροσδιορισμού...* Και πριν αφήσω να κυριαρχήσει αυτή η αίσθηση, αντέστρεψα την οπτική και επέστρεψα στις αφετηρίες της έρευνας αυτής: η αυτοβιογραφία είναι πολιτισμικά και μεταξύ των άλλων ταξικά προσδιορισμένη, αυτό είναι ένα από τα ζητούμενα, ας αφήσουμε, λοιπόν, τα κείμενα να υπαινιχθούν τις όποιες αλλαγές αποτυπώνει πάνω τους η νέα κοινωνική τοπογραφία.
*Καλλιτεχνικές και γυναικών αυτοβιογραφίες αποκλίνουν συχνά ευχάριστα.

https://www.youtube.com/watch?v=I2wtmQkvX7A 

Der Übergang zu den ersten Autobiographien der Nachkriegszeit war kein einfaches Unternehmen. Einer der Gründe: die fehlende Sympathie gegenüber gewissen Texten, wage ich es zu sagen, gegenüber einer schleichenden Kleinkariertheit...*  Um diesem Gefühl entgegenzutreten, kehrte ich die Perspektive um und ging zu den Anfängen dieses Projekts zurück: die Autobiographie als Ort der Selbstbestimmung ist kultur- und unter anderem klassenbedingt, das ist auch eine der Fragestellungen. Mögen also die Texte jegliche Veränderungen andeuten, welche ihnen die neue gesellschaftliche Topographie aufstempelt!
*Künstler- und Frauenautobiographien weichen oft diesbezüglich auf angenehme Art und Weise ab.

Ο τελευταίος αυτοβιογράφος του μεσοπολέμου και ο πρώτος της μεταπολεμικής εποχής φοίτησαν στο Εθνικόν Λύκειον (ιδρ. 1895), αργότερα Σχολή Γ. Μεταξά (από 1905, κόρη του ιδρυτή η Αντιγόνη Μεταξά), Βασ. Σοφίας 11, ανάμεσα Μέρλιν και Σέκερη (Μέγαρο Ειρήνης Στουρνάρη-Μέρλιν, αρχιτέκτονας Λύσσανδρος Καυταντζόγλου, οικοδομ. 1861, κατεδαφίσθ. 1962). 
https://el-gr.facebook.com/149801415032228/photos/a.368914743120893.93243.149801415032228/359873927358308/

Auf Bestellung II / Κατά παραγγελία ΙΙ

Zurück zu den Leserattitüden: bekannte Autoren oder Künstler üben eine gewisse Anziehungskraft aus, auch wenn sie sich außerhalb ihres Genres bewegen. Das ist ein Schlüsselpunkt... Die Ergebnisse sind eindeutig, ich werde sie aber hier nicht vorwegnehmen. 

Επιστρέφοντας στις τάσεις και προτιμήσεις του αναγνωστικού κοινού: επώνυμοι συγγραφείς ή καλλιτέχνες ασκούν μια κάποια έλξη, έστω και αν κινούνται εκτός του γνωστού γραμματειακού είδους τους. Αυτό είναι το κλειδί... Τα συμπεράσματα είναι σαφή, αλλά δεν θα προτρέξω εδώ.

Auf Bestellung / Κατά παραγγελία

Nun taucht endgültig die Frage auf: inwiefern hat sich der Status der Autobiographie in der Nachkriegszeit durch die Verlagspolitik geändert? Eine große Zahl der veröffentlichten Autobiographien wurden durch den jeweiligen Verlag angefordert und in eine bestimmte Reihe integriert. Sind andererseits derartige "Bestellungen" nicht durch einen zu erwartenden Verkaufserfolg motiviert, der wieder auf der Kenntnis der Leserattitüden beruht?

Και τώρα τίθεται οριστικά το ερώτημα: κατά πόσο επηρεάσθηκε το καθεστώς της αυτοβιογραφίας στη μεταπολεμική εποχή από την εκδοτική πολιτική; Μεγάλος αριθμός των δημοσιευμένων αυτοβιογραφιών γράφτηκαν κατόπιν αιτήματος  του εκδοτικού οίκου προς τον συγγραφέα και ενσωματώθηκαν σε συγκεκριμένη σειρά. Από την άλλη πλευρά, το κίνητρο τέτοιου είδους "παραγγελιών" δεν είναι η αγοραστική επιτυχία που με τη σειρά της βασίζεται στη γνώση της στάσης και των προτιμήσεων του αναγνωστικού κοινού; 

Anecdotes

"Dowson was now at Dieppe, now at a Normandy village. Wilde, too, was at Dieppe; and Symons, Beardsley, and others would cross and recross, returning with many tales, and there were letters and telegrams. Dowson wrote a protest against some friend’s too vivid essay upon the disorder of his life, and explained that in reality he was living a life of industry in a little country village; but before the letter arrived that friend received a wire, “arrested, sell watch and send proceeds.” Dowson’s watch had been left in London—and then another wire, “Am free.” Dowson, ran the tale as I heard it ten years after, had got drunk and fought the baker, and a deputation of villagers had gone to the magistrate and pointed out that Monsieur Dowson was one of the most illustrious of English poets. “Quite right to remind me,” said the magistrate, “I will imprison the baker.”
A Rhymer had seen Dowson at some cafe in Dieppe with a particularly common harlot, and as he passed, Dowson, who was half drunk, caught him by the sleeve and whispered, “She writes poetry—it is like Browning and Mrs Browning.” Then there came a wonderful tale, repeated by Dowson himself, whether by word of mouth or by letter I do not remember. Wilde has arrived in Dieppe,

Memoiren und Autobiographie / Απομνημονεύματα και αυτοβιογραφία

Die ersten griechischen Künstler-Memoiren leiteten mich teilweise in die Irre, daher löschte ich den vorangegangenen Post (Premiere einer Opernaufführung durch das "Griechische Melodram" von Lavragas im Jahre 1900). Eine gute Lektion eigentlich für den weiteren Verlauf der Arbeit und eine Bestätigung, daß man die Genres nicht vermischen darf: in den traditionellen Memoiren liegt der Schwerpunkt in der Demonstration der sozialen Rolle, jede -wenn vorhandene- Selbstreflektion dient dem "Erreichten" bzw. "Unerreichten" innerhalb der sozialen Realität und nicht dem Prozeß der Aneignung oder Nicht-Aneignung einer Identität. Erst nach Malraux (Antimémoires) oder Yourcenar, besser gesagt schon bei Gide, tritt das Nachdenken über die Wechselwirkung von Geschichte und Identität in den Memoiren oder "memorialisierten Autobiographien" (der Neologismus von mir) ein.

Τα πρώτα ελληνικά απομνημονεύματα καλλιτεχνών προκάλεσαν κάποια σύγχυση, γι' αυτό έσβησα την προηγούμενη εγγραφή (πρεμιέρα όπερας του "Ελληνικού Μελοδράματος" Λαυράγκα εν έτει 1900). Ένα καλό μάθημα για τη συνέχεια και μία επιβεβαίωση ότι δεν πρέπει να μπερδεύει κανείς τα είδη: στα παραδοσιακά απομνημονεύματα το κέντρο βάρους βρίσκεται στην κατάδειξη του κοινωνικού ρόλου, ο στοχασμός περί Εαυτού -αν υπάρχει- εξυπηρετεί την εξιστόρηση του τι επιτεύχθηκε ή δεν επιτεύχθηκε μέσα στην ιστορική πραγματικότητα, και όχι τη διαδικασία ιδιοποίησης ή μη ιδιοποίησης της προσωπικής ταυτότητας. Μόνο μετά τον Malraux (Antimémoires) ή τη Yourcenar, και μάλλον ήδη στον Gide, εμφανίζεται ο στοχασμός περί αλληλεπίδρασης ιστορίας και προσωπικής ταυτότητας στα απομνημονεύματα ή στην απομνημονευματική αυτοβιογραφία.

Bibliographie / Βιβλιογραφία

Jedem kann passieren, Stellen aus der Sekundärliteratur ungeprüft zu übernehmen, die über Quellen oder weitere Sekundärliteratur berichten oder auch Stellen gesehen zu haben, die nur Ausschnitte des gesamten Beitrags, Kapitels oder Werkes darstellen. Nun, während dieser kurzen Pause der Suche in Athener Bibliotheken fand ich einige der benötigten Bücher (leider nicht alle, vielleicht das nächste Mal, die Bücher waren da, aber noch nicht inventarisiert) und ich erlebte auch solche "Überraschungen". Ich war darauf vorbereitet und hatte schon meine Zweifel, außerdem ziehe ich es in solchen Fällen vor, eine bibliographische Information gar nicht zu übernehmen. Es handelte sich unter anderem um meinen letzten Autobiographen der Zwischenkriegszeit und den Herausgeber seines Werkes. Aus der Einführung dieser Ausgabe wurde ein kurzer Teil in einer bekannten Athener Literaturzeitschrift im selben Jahr der Edition des Gesamtwerkes veröffentlicht. Ich kannte nur diesen Teil aus der digitalisierten Zeitschrift. Als ich nun die gesamte Einführung in der Bibliothek las, stellte ich fest, daß der kurze Ausschnitt den Gedankengang des -schließlich überhaupt nicht einfältigen- Verfassers völlig entstellte. 
Ich bin gespannt auf den nächsten Teil der Arbeit. Dreißig Jahre trennen die letzte Autobiographie der Zwischenkriegszeit von der ersten "unserer" Zeit.

Στον καθένα μπορεί να συμβεί να ενσωματώσει ανεξέλεγκτα στην ανάλυση χωρία της βιβλιογραφίας που ενημερώνουν σχετικά με τις πηγές ή σχετικά με άλλες μελέτες ή ακόμη να έχει δει χωρία που είναι μόνο αποσπάσματα ενός άρθρου, ενός κεφαλαίου ή μονογραφίας. Τώρα, στη διάρκεια ενός σύντομου διαλείμματος αναζήτησης βιβλιογραφίας σε αθηναϊκές βιβλιοθήκες, βρήκα αρκετό υλικό (δυστυχώς όχι όλα τα χρειαζούμενα βιβλία, γιατί κάποια δεν είχαν ακόμη ταξινομηθεί, ελπίζω την επόμενη φορά) και έζησα τέτοιες "εκπλήξεις". Ήμουν προετοιμασμένη και είχα ήδη τις αμφιβολίες μου, και σε τέτοιες περιπτώσεις κρατάω αποστάσεις. Πρόκειται μεταξύ άλλων για τον τελευταίο αυτοβιογράφο του μεσοπολέμου και για τον επιμελητή του έργου του. Γνώριζα μόνο ένα απόσπασμα από την εισαγωγή του επιμελητή στα Άπαντα του συγγραφέα, το οποίο είχε δημοσιευθεί σε γνωστό (ψηφιοποιημένο) αθηναϊκό λογοτεχνικό περιοδικό την ίδια χρονιά της έκδοσης των Απάντων. Όταν διάβασα ολόκληρη την εισαγωγή στη Βιβλιοθήκη, είδα ότι το απόσπασμα παραμόρφωνε τελείως την οπτική του -τελικά πολύ περισσότερου ευαίσθητου και ευφυούς από ό,τι κατά τα φαινόμενα- επιμελητή.
Είμαι περίεργη για το δεύτερο μέρος της εργασίας. Τριάντα χρόνια χωρίζουν την τελευταία αυτοβιογραφία του μεσοπολέμου από την πρώτη της εποχής "μας".

Grenzen der Lektüre / Τα όρια της ανάγνωσης

Die Autobiographie ist ein automimetisches Genre: der Autor eignet sich die Identität und die Sprache des Erzählers an. Nun weiß ich (von seiner Biographie her), daß dieser Autobiograph einen Erzähler erfindet, der nur ein Bruchteil von dem ist, was er sein könnte. Oder ich irre mich und überinterpretiere, d.h. das Selbst-Abbild fällt mit dem Urbild zusammen. Jedenfalls habe ich dies als textinterne Wahrheit zu respektieren. Vielleicht stellt er nicht mich als Leser vor ein Rätsel, sondern sich selbst.  Solche Fragen knüpfen an hermeneutische Andeutungsversuche an, das kann aber auch in einer textorientierten Analyse vorkommen. Es ist vorgekommen. 

Ist diese Autobiographie eine fein versteckte Selbstverteidigung?

Η αυτοβιογραφία είναι αυτομιμητικό είδος: ο συγγραφέας οικειοποιείται την ταυτότητα και τη γλώσσα του αφηγητή. Από τη βιογραφία του γνωρίζω ότι ο παρών αυτοβιογράφος επινοεί έναν αφηγητή που είναι μόνο ένα κλάσμα αυτού που θα μπορούσε να είναι. Ή, αν δεν είναι έτσι τα πράγματα, κάνω λάθος και δίνω μεγαλύτερες διαστάσεις, δηλαδή το ομοίωμα του εκφωνητή συμπίπτει με την αρχική εικόνα. Πάντως, έτσι ή αλλιώς, οφείλω να σεβασθώ την ενδοκειμενική πραγματικότητα. Ενδέχεται να μην θέτει εμένα, τον αναγνώστη, προ διλήμματος, αλλά τον ίδιο του τον εαυτό (ο συγγραφέας). Τέτοια ζητήματα σχετίζονται με ερμηνευτικές προσεγγίσεις, κι αυτό όμως μπορεί να συμβεί σε μία κειμενοκεντρική ανάλυση. Συνέβη.
Μήπως αυτή η αυτοβιογραφία είναι μία καλοϋφασμένη αυτοϋπεράσπιση;
[Και στην Πρωία δημοσίευσε (Πανεπιστημίου 39, φωτό 1906-1908)]

facebook.com/149801415032228/photos/a.149816471697389.25352.149801415032228/318078611537840/?type=3&theater

Schöne Literatur, Belletristik, Literatur

Heutzutage ist die Annäherung an Fragen wie der literarische Kanon, eine andere als, sagen wir, vor fünfzig Jahren. Durch die Erörterung und Analyse der Meta-Ebenen, d.h. des jeweiligen -zeitbedingten- Diskurses über Literatur und allgemein Kultur, rückt man bisweilen immer weiter weg von Fragen nach der Qualität und der Ästhetik. Nicht immer, aber oft. Das ist ein absolut interessanter Vorfall: hat die Massen-Medialisierung der Kultur Wissenschaft und Kultur- oder Literaturtheorie in ihren Bann gezogen? Ketten- oder Parallelphänomene? 
Textorientierte Literaturkrik aus anregenden -mittlerweile- älteren Zeiten:
https://www.youtube.com/watch?v=6JETgqh8-0k

Η προσέγγιση ζητημάτων όπως του λογοτεχνικού κανόνα είναι σήμερα διαφορετική από ό,τι πριν -για παράδειγμα- πενήντα χρόνια. Με τον εντοπισμό και την ανάλυση των μετα-επιπέδων, δηλαδή του εκάστοτε -χρονικά προσδιορισμένου- λόγου περί λογοτεχνίας και γενικά κουλτούρας, μετακινούμαστε ολοένα και μακρύτερα από ερωτήματα αναφορικά με την ποιότητα και την αισθητική. Όχι πάντα, αλλά συχνά. Πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία: προσείλκυσε η μιντιοποίηση / μαζικοποίηση της κουλτούρας επιστήμη και θεωρία πολιτισμού ή λογοτεχνίας στις τάξεις της; Διαδοχικά ή παράλληλα φαινόμενα;

Endlich ein Lesepublikum / Επιτέλους αναγνωστικό κοινό

Mein derzeitiger Autobiograph tritt für die Freiheit der Literatur ein, aber sie sollte nicht einfältig sein, d.h. nicht klassen- oder schichtenorientiert. Selbstverständlich, nach einer Phase der Glorifizierung des Heimatromans und der Dorfgeschichte (s. das Konzept der Herderschen "Kulturnation", das in Griechenland des 19. Jhs und weiter hinaus große Verbreitung fand) wendet sich das Blatt, man wird langsam "bourgeois" (auch aus der Perspektive der ökonomischen und demographischen Entwicklung). Alles hier grob skizziert. Jedenfalls, hier tritt die Autobiographie ein. Nicht, daß sie neu ist, aber die Kluft zwischen Sender und Empfänger war immens und schien noch immer groß zu sein. Das Feuilleton bildet also eine Brücke.

Ο τωρινός μου αυτοβιογράφος συνηγορεί υπέρ της ελευθερίας της λογοτεχνίας, αλλά δεν την θέλει μονοδιάστατη, δηλ. να μην είναι προσκολλημένη σε κοινωνικές τάξεις. Αυτονόητο, μετά τις λαογραφίζουσες αφηγήσεις (δεν χρησιμοποιώ τον όρο "ηθογραφία" που είναι διφορούμενος και κάλυπτε τα πάντα, από ρεαλισμό και νατουραλισμό έως λαογραφία) έχει από την καμπή προς τον 20ό αιώνα ξεκινήσει η μεταστροφή προς την "αστικοποίηση" της λογοτεχνίας. Επιγραμματικά λίγο, πάντως στο σημείο αυτό εμφανίζεται η αυτοβιογραφία. Δεν είναι κάτι νέο, όμως η απόσταση ανάμεσα στον πομπό και στον δέκτη ήταν τεράστια και παρέμενε μεγάλη. Η επιφυλλίδα είναι η γέφυρα.

Απόσπασμα αυτοβιογραφίας

"Ήταν 17 Νοεμβρίου 1973 όταν έχοντας πείσει προφανώς τους γονείς μου που ήταν άνθρωποι που δεν γνώριζαν τον φόβο -αν και εκ των υστέρων απορώ γι' αυτό και πώς με άφησαν, δεν είναι εδώ τώρα για να μου το πουν-, βγήκα από την πολυκατοικία όπου μέναμε, πρέπει να ήταν κοντά μεσημέρι, και ξεκίνησα να πάω στη θεία μου που έμενε 10΄ δρόμο μακρύτερα. Την ημέρα εκείνη κάποιοι ανύποπτοι σκοτώθηκαν σε δρόμους της Αθήνας από σφαίρες αγνώστου προελεύσεως, τότε δεν το ξέραμε. Ήταν η μέρα που ξημέρωσε μετά την εισβολή των τανκς στο Πολυτεχνείο. Είχαμε ζήσει τον τρόμο της προηγούμενης νύχτας -το σπίτι μας ήταν δίπλα στο Πολυτεχνείο-, ακούσαμε τα τελευταία λόγια του εκφωνητή από τον αυτοσχέδιο ραδιοφωνικό σταθμό των φοιτητών, ακούσαμε τον βόμβο να πλησιάζει (ήταν τα τανκς), ακούσαμε τη μεγάλη πύλη να πέφτει, ακούσαμε τα ποδοβολητά των έγκλειστων που έβγαιναν τρέχοντας να σωθούν, ο πατέρας μου άνοιξε τις γρίλιες (τις είχαμε κλείσει λόγω των δακρυγόνων που έμπαιναν μέσα στο σπίτι) και βγήκε στο μπαλκόνι βρίζοντας τους μπάτσους που είχαν στηθεί στη γωνία του δρόμου μας περιμένοντας με τα γκλομπς τους φοιτητές, ακριβώς τη στιγμή που ένας από αυτούς είχε αρπάξει μια κοπέλλα από τα μαλλιά και τη χτυπούσε, ο πατέρας μου έγινε έξαλλος, "φασίστα, γουρούνι" κι ο άλλος από κάτω γύρισε "να 'ξερα πού είσαι να σε γ...", η μητέρα μου να τον τραβάει μέσα επίσης έξαλλη... Για πρώτη φορά στη ζωή μου των δώδεκα χρόνων κατάλαβα τι σημαίνει φασισμός, τι σημαίνει απουσία κάθε δικαιοσύνης και τι σημαίνει φόβος. Έτσι, δεν εξηγείται λογικά, γιατί το επόμενο πρωί σηκώθηκα και βγήκα στους δρόμους. Δεν εξηγείται, γιατί δεν ανέβηκα τον δρόμο μας ευθεία επάνω, αλλά προτίμησα, όχι ακριβώς, ήταν πεποίθηση, πέρασα ακριβώς από την Μπουμπουλίνας, τον πίσω δρόμο του Πολυτεχνείου. Αστυνομία, στρατός, όλοι οι δρόμοι κλειστοί, δεν ξέρω γιατί με άφησαν να περάσω. Μία αθώα δωδεκάχρονη. Εγώ γιατί το έκανα; Γιατί ήθελα να δω το Πολυτεχνείο (και είδα φυσικά, τα απομεινάρια της καταστροφής, σπασμένα τζάμια και πεταμένα πράγματα κάθε λογής) από κοντά; Τι ήταν αυτό; Θυμάμαι ότι ένιωθα ότι έπρεπε να το κάνω. Για ποιον; Και βέβαια φοβόμουν, αλλά κάτι με μαγνήτιζε και με τραβούσε προς τα εκεί. Ένιωθα ένα είδος περηφάνειας περίεργης, κάτι ανάμεσα στο "όλα επανήλθαν στον φυσιολογικό τους ρυθμό" και "εγώ ξέρω τι κάνατε, κι εσείς που ήσασταν μέσα κι εσείς που το παίζετε τώρα ρυθμιστές της τάξης". Και θυμάμαι που δεν ήμουν και απόλυτα "ευχαριστημένη", γιατί θεώρησα ότι δεν είχα δει ό,τι έπρεπε να δω, τα ίχνη από τους ήρωές μου. Πρέπει να είχα σκεφτεί να κατεβώ τη Στουρνάρα και να περάσω μπροστά από το Πολυτεχνείο, αλλά αυτό ήταν αδύνατο, είχαν κλείσει τον δρόμο για όλους. Μήπως αισθανόμουν ότι με προστάτευε η ηλικία μου; Δεν νομίζω, γιατί ένιωθα πάντα ενήλικη. Δεν έβλεπα αυτό που οι άλλοι έβλεπαν. "Πρέπει να τη βοηθήσω", έγραφε το μπαρμπούλι στο ημερολόγιό της για συμμαθήτριές της δυο-τρία χρόνια μετά. Αυτό είναι μια λογική και πρακτική σκέψη, και πολύ ανθρωπιστική. Εγώ, τι στην ευχή, βοηθούσα τότε στις 17 Νοεμβρίου; Ποια ιδέα πανανθρώπινης ελευθερίας και δικαιοσύνης θεωρούσα ότι έπρεπε να σύρω στους άθλιους δρόμους της ισοπέδωσης και της καταστροφής, μια -ουτοπική;- δωδεκάχρονη μαθήτρια της Α΄ Γυμνασίου; Έτσι το τράβηξα σε όλη τη ζωή μου".
(Απόσπασμα από αυτοβιογραφία σύγχρονη, με την άδεια της συγγραφέως)  

Publikationsfragen II / Ζητήματα εκδοτικά ΙΙ

Man sollte sich ein Jahrhundert zurück versetzen und an den Feuilletonroman denken. Der Begriff wird bisweilen auch heute mit dem populären Roman gleichgesetzt, das ist aber falsch. Sowohl "Trivial-" als auch "Hochliteratur" sind dabei vertreten. Der Publikationsort- und modus sind relevant...

Θα έπρεπε να μετακινηθούμε έναν αιώνα πίσω, να ξαναδούμε το μυθιστόρημα-επιφυλλίδα. Ταυτίζεται κάποτε με το λαϊκό μυθιστόρημα, όμως αυτό είναι λάθος. Και λογοτεχνία και παραλογοτεχνία εκπροσωπούνται εδώ. Σημαντικό είναι το πού και πώς δημοσιεύονται...      

Publikationsfragen / Ζητήματα εκδοτικά

"Feuilletonautobiographie" also. Medialisierung eines Genres, das im literarischen Kanon praktisch noch nicht existiert. Nicht einmal Literaturzeitschriften, sondern Tageszeitungen und Familienzeitschriften übernehmen die Vermittlerfunktion. Neben der Autobiographie von Myrna Loy auch diejenige von Laskaratos. Ein Fall für die Komparatistik wieder! 

http://xantho.lis.upatras.gr/kosmopolis/index.php/hmerologio_skokou/issue/view/1026

 Αυτοβιογραφία-επιφυλλίδα, λοιπόν. Μιντιοποίηση ενός είδους που ουσιαστικά δεν υπάρχει ακόμη στον λογοτεχνικό κανόνα. Ούτε κάν λογοτεχνικά περιοδικά, αλλά ημερήσιες εφημερίδες και περιοδικά ποικίλης ύλης αναλαμβάνουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή. Δίπλα στην αυτοβιογραφία της Μύρνα Λόυ αυτή του Λασκαράτου. Μια υπόθεση για τη συγκριτική λογοτεχνία ξανά!


http://alixofhesse.deviantart.com/art/Myrna-Loy-425605518

Exilautobiographik / Αυτοβιογραφία της εξορίας

Im Vorfeld des Wiedereinstiegs (Schreiben) habe ich mich mit Exilautobiographik befaßt. Es ist interessant wieviele Autobiographien im Exil oder aufgrund bzw. ausgehend von einer Exilerfahrung geschrieben wurden, die unter normalen Umständen nie das Licht der Öffentlichkeit erblicken würden. (Neue) Konstruktionen und Dekonstruktionen von Identität. Diejenigen, die sich in solchen Krisezeiten nicht damit befaßten, sind vielleicht noch interessanter. Robert Musil beispielsweise auch in der Schweiz (1938-1942) damit beschäftigt: Skizzen zu einer Autobiographie, Entwürfe einer Autobiographie, ein lebenslanges Projektionsfeld die Autobiographie. Nie geschrieben. Die "Eigenschaften", nie festgelegt.

Στα πρόθυρα της εισόδου ξανά (γράψιμο) ασχολήθηκα με την αυτοβιογραφία της εξορίας. Ενδιαφέρον είναι το  πόσες αυτοβιογραφίες γράφτηκαν στην εξορία ή εξαιτίας ή με αφετηρία αυτή την εμπειρία , και που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα έβλεπαν ποτέ τα φώτα της δημοσιότητας. (Νέες) Κατασκευές και/ή αποδομήσεις ταυτότητας. Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον δεν παρουσιάζουν οι περιπτώσεις όσων σε ανάλογες περιόδους κρίσης δεν καταπιάστηκαν με την αυτοβιογράφηση; Ο Robert Musil, για παράδειγμα, στην Ελβετία (1938-1942), αλλά και πριν: σχέδια αυτοβιογραφίας, σκέψεις περί αυτοβιογραφίας, σκίτσα αυτοβιογραφίας. Δεν την έγραψε ποτέ. Οι "ιδιότητες" διέφυγαν.

http://gutenberg.spiegel.de/buch/skizzen-zu-einer-autobiographie-6884/1

Wunschdenken / Ευσεβείς πόθοι

Lied der Welt / Song of the World

Flieg hin, Zeit, du bist meine Magd,                                   
Schmück mich, wenn es nächtet, schmück mich, wenn es tagt,                  

Flicht mir mein Haar, spiel mir um den Schuh,           

Ich bin die Frau, die Magd bist du.

[...]

Fly away, time, you're my servant, my pawn
Dress me in the evening, dress me at the dawn,
Braid my hair and put on my shoes,
I am the lady and the servant is you.
[...] 
  

(Hofmannsthal, Hugo von: Gedichte. Herausgegeben von Mathias Mayer. Stuttgart: Reclam, 2000, S. 29; engl. Übersetzung Andrew Barron http://aladinrc.wrlc.org/bitstream/handle/1961/9166/Barron,%20Andrew%20-%20Spring%20%2710.pdf?sequence=1)

Φεμινιστική ψυχολογία / Feministische Psychologie

Είπα να το αποφύγω, αλλά τι να κάνεις όταν σου το υπαγορεύουν τα κείμενα; Και ύστερα αρχίζεις να αποστασιοποιείσαι και να αποστασιοποιείσαι για να μην υπάρξει ουδεμία προσωπική προβολή (πού είναι ο Gunnar να το συζητήσουμε;), σβήνεις, γράφεις, άσε που χρειάζεται μεγάλη προσοχή να μην μπλέξεις τα επίπεδα. Γιατί άλλο η σύγκρουση κόρης-μητέρας ως τόπος, άλλο η "έλλειψη της μητέρας" της Irigaray. Και τώρα επιτέλους τελείωσε αυτή η επεξεργασία των τεσσάρων αυτοβιογραφιών και το γράψιμο γι' αυτές επίσης.

Ich wollte es vermeiden, aber die Texte führen einen dazu. Und dann beginnt man sich davon zu distanzieren, immer mehr, damit jede persönliche Projektion ausgeschlossen ist (wo ist Gunnar, um sich darüber auszutauschen?), man löscht, man schreibt, abgesehen davon, daß höchste Aufmerksamkeit geboten ist, um nicht die unterschiedlichen Ebenen durcheinanderzubringen. Der Mutter-Tochter Konflikt ist als autobiographischer Topos etwas ganz anderes als "the mother lack" von Irigaray. Nun endlich ist die Ausarbeitung dieser vier Autobiographien vollzogen, das Schreiben darüber auch. 

Nur mal so nebenbei   Έτσι παρεμπιπτόντως
http://www.jliddington.org.uk/cig1.html
http://www.fylopedia.uoa.gr

Distraction II

 

 http://alteretego.canalblog.com/archives/2015/11/03/32872849.html

Παρακείμενο / Paratext

Η τομή είναι μεγάλη ανάμεσα στην προ- και στην ύστερη μεταπολεμική εποχή του 20ού αιώνα: ο λογοτεχνικός κανόνας και οι διάφορες εκφάνσεις του μετά την αποδόμηση, βγαίνοντας από τον κλειστό θάλαμο και διεκδικώντας ενίοτε ρυθμιστικό ρόλο όχι πια μόνο στην αξιολόγηση, αλλά και στη γένεση των κειμένων, έχουν παρεισφρύσει σε μεγάλο βαθμό στον αυτοσχολιασμό (παρακείμενο) και τελικά στην ίδια την αυτοβιογραφική αφήγηση. Θα έλεγε κανείς, "μα πάντοτε δεν ίσχυε αυτό;" Όχι, οι ρόλοι ήταν αυστηρότερα προδιαγεγραμμένοι παλαιότερα. Όταν ο/η αυτοβιογράφος δεν μπορούσε να αποφασίσει αν πρόκειται για απομνημόνευμα, αυτοβιογραφία ή βιογραφία ή απλώς έκλεινε το κείμενο -χωρίς χαρακτηρισμό- μέσα σε φάκελο που βρισκόταν στο αρχείο του, αυτό δεν ήταν εμπόδιο για την αφήγηση αυτή καθεαυτήν...

Es handelt sich um eine Art Paradigmenwechsel zwischen der Zeit vor und nach dem 2. Weltkrieg, insbesondere nach den 70er Jahren. Der übermäßig laut gewordene Diskurs über den literarischen Kanon, der nun über seine beurteilende eine zunehmend regulative Rolle in der Entstehung der Texte einnahm, drang auch in die Autobiographie ein. Sowohl in den (metanarrativen) Paratext als auch in die Erzählung. War dies nicht immer der Fall? -könnte jemand fragen. Ich würde sagen, nein, sicher nicht in einem solchen Ausmaß, die Bereiche waren strikter abgegrenzt.  Als sich früher der/die AutobiographIn nicht entscheiden konnte, ob es sich um Memoiren, Autobiographie oder Biographie handelte, oder ganz einfach das Selbstzeugnis ohne Titelhinweis in einen großen Briefumschlag steckte, war dies kein großes Hindernis bei der Textschaffung...    

"A Revelation of Childhood"

"No; certainly I was not an extraordinary child [...] I had the usual desire to know, and the usual dislike to learn [...]". 

(Jameson, Anna: A Commonplace Book of Thoughts, Memories, and Fancies. Original and Selected. London: Longman, Brown, Green and Longmans, 1855, p. 123).

Langjährige Freundin der Ottilie von Goethe, fand ich zufälligerweise heraus, die Anna Jameson.

Distraction

http://www.christies.com/LotFinderImages/D54378/gerhard_richter_abstraktes_bild_d5437883g.jpg

Μετατοπίσεις / Verschiebungen

Κάθε εποχή και οι θεοί της. Στους "μοντέρνους" μας καιρούς αποθεώθηκε για μεγάλο διάστημα -και ίσως ακόμη- η αποσπασματική νεωτερική αυτοβιογραφία με τα συνειδησιακά θραύσματα ενός Εγώ υφασμένα μέσα σε άλλα θραύσματα χρόνου σε μία αέναη μετακύλιση του εμπρός στο πίσω και στο τώρα και τανάπαλιν κτλ. και αυτό θεωρήθηκε ειλικρίνεια υπό την έννοια ότι δεν υπάρχει ταυτότητα, αλλά όψεις της κτλ. Η κλασική αυτοβιογραφία του γραμμικού χρόνου με τις υποστασιακές αποστάσεις του πριν και του τώρα και την ανέλιξη της αυτοαναπαράστασης θεωρήθηκε "κλειστή" αφήγηση ειλημμένων αποφάσεων υπό την οπτική ενός ισχυρού παρόντος Εγώ. Τελικά και με την ίδια λογική η επαναλαμβανόμενη κίνηση μιας συνείδησης-παζλ που αυτοαναιρείται διαρκώς, δεν είναι (κυκλικά) κλειστή;

Was ist mehr "abgeschlossen"? Die sog. "konventionelle" Autobiographie mit der linearen Erzählung aus der Perspektive eines mächtigen Erzählenden Ichs oder die (post)moderne fragmentarische Autobiographie mit der endlosen (kreisförmigen) Bewegung eines zersplitterten Ichs innerhalb einer zersplitterten Zeit, eines Ichs, das sich selbst dauernd aufhebt?  Ich dachte gerade an die kultur- und zeitkonformen Ausgrenzungen und wie man bis vor kurzem in der erstgenannten A. Abgeschlossenheit sah, während man die zweite als eine Art "open progress" betrachtete.

Πορτραίτο και χρόνος

Αυτοβιο(φωτο)γραφία
 
http://www.nytimes.com/interactive/2014/10/03/magazine/01-brown-sisters-forty-years.html?ref=magazine

Ημερολόγιο και αυτοβιογραφία

Η διαφορά τους δεν έγκειται, κατά τη γνώμη μου, στον ιδιωτικό (του) VS δημόσιο χαρακτήρα (της), αλλά σχετίζεται με το θέμα της διαδραστικότητας αν δανειστούμε τον όρο αυτό από τη θεωρία της ομιλιακής πράξης (βλ. Mead) και τον μεταφέρουμε στη μη σωματική επικοινωνία, δηλαδή στη γραφή. Από όλα τα αυτοβιογραφικά είδη το χωρίζει το ημερολόγιο ακριβώς αυτή η απουσία.

Nicht sein privater VS ihr öffentlicher Charakter trennt das Tagebuch von der Autobiographie bzw. von allen anderen autobiographischen Gattungen, sondern die Abwesenheit jeglichen Interaktionismus, wenn wir uns erlauben, diesen Begriff aus der Sprechakttheorie auszuborgen (s. Mead) und ihn bei der (körperlosen) écriture anzuwenden.

Το χρονικό των ημερολογίων

ή μάλλον των διαδρομών τους, είναι κάτι απίστευτο. Και μαζί τους επιστολές και η πρώτη σύνθεση αυτοβιογραφίας του προσώπου αυτού. Σου τα δίνω, μου τα επιστρέφεις αφού (κάποια) τα αντιγράψεις, μου ζητάς τις επιστολές μου, σου τα δίνω όλα πίσω, μου στέλνεις ξανά κάποια, μετά από χρόνια τα ξαναζητώ, γιατί έχω κάψει εν μέρει τα δικά μου, και όταν δεν είσαι πια εν ζωή, τα ζητώ από τους κληρονόμους σου, άλλα μου δίνουν, άλλα όχι, επείγομαι γιατί συνθέτω και άλλες αυτοβιογραφίες, αργότερα περιέρχονται στην κατοχή μου και άλλα. Ώσπου να σιωπήσω απολύτως. Ενδοκειμενικότητα και διακειμενικότητα, η αποθέωση της γραπτής ανάμνησης, η λατρεία της μνήμης. Γράφω και αυτοβιογραφούμαι (όχι εγώ του blog, χρησιμοποιώ το α΄πρόσωπο για τον/τη συγκεκριμένο/συγκεκριμένη συγγραφέα) έως ότου αποφασίσω γενικά να κόψω τις γέφυρες προς τον Εαυτό. Να απομείνει και αυτός ανάμνηση. 

Το να πραγματοποιηθεί τώρα η εξιχνίαση αυτού του χρονικού,  είναι και μία εισαγωγή
στα κείμενα, στις διαθέσεις και στις προθέσεις τους.

Ξανά

https://www.youtube.com/watch?v=6z_u5wU45Yk 

Ταυτότητα / Identität

Hier handelt es sich um die Autobiographie als genre (Schwerpunkt die neugriechische Autobiographie). Zweisprachige Blogs werden nicht immer gern gesehen. Zweisprachige Autobiographien? Nicht daß ich eine kennen würde.

 Κάποιοι δεν αγαπούν τα δίγλωσσα blog, τις δίγλωσσες αυτοβιογραφίες; Όχι ότι γνωρίζω καμία.

Αυτοβιογραφία

Ο αφηγημένος χρόνος στην αυτοβιογραφία είναι πολύ σημαντικός δείκτης όχι μόνο για το τι περιλαμβάνει, αλλά και για όσα αποσιωπά ή συμπυκνώνει. Γιατί σε ένα ημερολόγιο -επίσης προσωπική γραφή που όμως η μελέτη του απαιτεί άλλα μεθοδολογικά εργαλεία-, οι εγγραφές δεν είναι πάντα τακτικές, αλλά ενδέχεται και να παρουσιάζουν μικρές ή μεγάλες χρονικές αποστάσεις; Συχνά το φαινόμενο αυτό συνδέεται με την εσωτερικότητα της αφήγησης που με τη σειρά της συσχετίζεται με την προθετικότητα και τον λανθάνοντα αναγνώστη. Το ζήτημα της επικοινωνιακής λειτουργίας ακόμη και των πιο "εσωστρεφών" προσωπικών μαρτυριών δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Η σιωπή περισσότερο αποκαλυπτική από την ομιλιακή/γραπτή αναφορά; Υποθέσεις εργασίας μπορούμε να κάνουμε. Αφήνεις το ημερολόγιό σου "κατά λάθος" πάνω στο γραφείο σου, επινοείς κλειδαριές και κρυφές γωνιές να το κρύψεις ή τελικά το εγκαταλείπεις για ένα διάστημα εναποθέτοντας τις ελπίδες σου στη χωρητικότητα της μνήμης σου είτε και διαγράφοντας τελείως και από παντού τις καθημερινές εγγραφές;

Αυτοβιογραφία

"Ώσπου ήρθε η χαριστική βολή: «Ε, τώρα περιμένουμε την αυτοβιογραφία σου», λέγαν και ξαναλέγαν αγαπητοί μου φίλοι, κουλτουριάρηδες («τώρα»=που' σαι με το 'να πόδι στον τάφο). Πώς είπατε; Αυτο-βιο-τι; Όχι, αδύνατον. Δε φτάνει, δηλαδή, που αυτόν το «βίο» τον αβίωτο τoν έζησα, θέλοντας και μη, τον λούστηκα, πρέπει «τώρα» να τον αυτοβιογράψω, με το νι και με το σίγμα, σαν τιμωρία που γέρασα [...]" (Κρανάκη, Μιμίκα: Αυτογραφία. Αθήνα: Ίκαρος, 2004, σ. 7-8).


Τον Μάιο του 2012 γνώρισα τον P. L. στη Γενεύη όπου η APA διοργάνωσε τριήμερο συμπόσιο στα πλαίσια των 300 χρόνων από τη γέννηση του J.-J. Rousseau (υπήρχαν πολλές εκδηλώσεις όλη τη χρονιά εκεί, στη γενέτειρά του).

Του εξηγώ με τι ασχολούμαι και με ρωτά: "Μήπως κρατάτε ημερολόγιο;" Εντάξει, ναι, εδώ και δεκαετίες, όχι καθημερινά, βέβαια, και τον τελευταίο καιρό σχεδόν καθόλου (όχι γιατί δεν το θέλω). "Κάποτε θα γράψετε την αυτοβιογραφία σας". Έμεινα με το στόμα ανοικτό (τρόπος του λέγειν, εννοώ από μέσα μου), κάτι του ψέλλισα, αλλά ουσιαστικά ακόμη και σήμερα μου είναι ανεξήγητο.

Οι ψυχολογικο-βιογραφικές ερμηνείες των αυτοβιογραφιών έχουν θιασώτες, κυρίως όμως δεν απαιτούν ειδίκευση και μεθοδολογικά εργαλεία. Χαίρομαι για το πόσο προσφιλές είναι το είδος που εδώ και δεκαετίες το είχαν κηρύξει νεκρό, όμως η αυτοβιογραφία δεν είναι ο δρόμος προς την αλήθεια του Εαυτού, γιατί πολύ απλά οποιαδήποτε γλωσσική εκφορά είναι κατασκευή, σημαίνει επιλογή στοιχείων. Η προσωπική αλήθεια δεν μπορεί να είναι παρά μόνο αίσθηση, δεν υπάρχει modus διαμεσολάβησης για να το μεταδώσεις ούτε και χρειάζεται να αγωνιά κανείς να τον ανακαλύψει αυτόν τον ανύπαρκτο τρόπο. Είναι τυχερός κανείς αν στη ζωή του βρεθεί κάποιος να διαισθανθεί την αλήθεια του και αυτό είναι ένα δώρο ανεξίτηλο. 

Η αυτοβιογραφία είναι ιστορικά προσδιορισμένος τρόπος επικοινωνίας σε γραπτό λόγο (πρόζα). Κάθε συνταγή έχει όμως τα μυστικά της, προς το παρόν, λοιπόν, σταματώ εδώ. 

Βάμος, Σεπτέμβριος 2014

Αυτό είναι το τελευταίο μου αριστούργημα εκείνη τη μία εβδομάδα στον Βάμο. Φρέσκο αεράκι στην πίσω μικρή αυλή, έλλειψη χρωμάτων, μέχρι και το μίνιο χρησιμοποίησα.

Αυτοβιογραφία

Τελικά συνεχίζουν να είναι πολλές προσεγγίσεις και αναλύσεις των κειμένων ψυχολογικής/βιογραφικής υφής, ενώ υπάρχουν πια μεθοδολογικά εργαλεία "κειμενοκεντρικά" που ξεκινώντας από την αφήγηση και εστιάζοντας αρχικά σε αυτήν, οδηγούν σε μία καλή σύνθεση στα πλαίσια του επικοινωνιακού μοντέλου ανάλυσης κειμένων, ενσωματώνοντας στην πορεία και βιογραφία και πολιτισμικό περιβάλλον και διακειμενικότητα κτλ.

Το ζήτημα της autofiction απασχολεί ακόμη, αν και οι περισσότεροι εν κατακλείδι στον Lejeune επιστρέφουν. Πώς αλλιώς; Το είδος αποδείχθηκε ανθεκτικότερο από τους μεταμοντερνισμούς και τους αφομοίωσε, θα έλεγα, εξάλλου η θεωρία της αυτοβιογραφίας του Lejeune είναι ανοικτή, προθετικότητα και πρόσληψη λαμβάνονται σοβαρά υπ' όψιν.

Αυτές οι πρόσφατες εντυπώσεις μου από

 τη Στοκχόλμη και το συνέδριό της.