Ein deutscher Begriff / Γερμανικός όρος

Friedrich Schlegel benutzte 1798 in seinen Fragmenten in der von ihm und seinem Bruder August Wilhelm Schlegel gegründeten Zeitschrift Athenaeum den Terminus "Autobiographie", aber auch den Begriff "Autobiograph". Mitte des 18. Jhs (1748) ist das Wort

in einem Leipziger medizinisch-universalistichen Journal aufgetaucht. Bis 2011, als  die dritte Ausgabe des Oxford English Dictionary erschien und das Stichwort "Autobiographie" revidiert wurde, wies man bei vielen Abhandlungen zu diesem Thema auf die falsche Information hin, daß erst Robert Southey 1809 den Begriff "autobiography" in einer Rezension bei der Quarterly Review einführte, obwohl man schon in den 1960er Jahren auf ältere Funde (1797) im englischsprachigen Raum aufmerksam machte.  

Meine Arbeitshypothese->Höchstwahrscheinlich ist der Begriff "Autobiographie" deutschen Ursprungs, er war in der zweiten Hälfte des 18. Jhs im deutschsprachigen Raum noch jung, aber doch im Umlauf, und wurde vom Germanisten, Übersetzer und mit der zeitgenössischen deutschen Kultur gut vertrauten William Taylor ins Englische übertragen (1797). Schlegel benutzte 1798 den Begriff "Autobiographie" mit großer Selbstverständlichkeit in seiner amüsanten, aber ganz und gar nicht schmeichelhaften Darstellung des Genres.

Taylor schrieb 1797 in einer Buchrezension: "We are doubtful whether the latter word [self-biography] be legitimate: it is not very usual in English to employ hybrid words partly Saxon and partly Greek: yet autobiography would have seemed pedantic". 1795 erschien ein Beitrag über Selbstbiographien in der Deutschen Monatsschrift, in dem offensichtlich das Original des Taylorschen Kommentars steckt: "[...] Selbstbiographien, oder will man lieber das Zwitterwort vermeiden, Autobiographien* [...]". Und in der Fußnote: "*Wie sollte man's aber bey Selbstrecension vermeiden, da Autorecension eben so sehr vox hybrida** wäre?"

Athenaeum. Ersten Bandes zweytes Stück. München: Meyer & Jessen, 1924 [Nachdruck der Ausgabe Berlin 1798]

Ο Friedrich Schlegel χρησιμοποίησε το 1798 τους όρους "αυτοβιογραφία" και "αυτοβιογράφος" στα Αποσπάσματά του που συμπεριλήφθηκαν στο περιοδικό έντυπο Athenaeum (το έβγαζε μαζί με τον αδελφό του August Wilhelm Schlegel). Στα μέσα του 18ου αι. (1748) εμφανίσθηκε η λέξη (στα ελληνικά ακριβώς όπως στην εικόνα) 

σε περιοδικό έντυπο ιατρικών και γενικών γνώσεων της Λειψίας. Οι περισσότερες μελέτες περί αυτοβιογραφίας παρέπεμπαν έως το 2011 όταν έγινε η τρίτη έκδοση του Oxford English Dictionary και η αναθεώρηση του σχετικού λήμματος, στον Robert Southey, υιοθετώντας την εσφαλμένη άποψη ότι αυτός εισήγαγε τον όρο "autobiography"το 1809 σε βιβλιοκρισία του στο Quarterly Review. Όμως ήδη από τη δεκαετία του 1960 είχαν κοινοποιηθεί από ερευνητές παλαιότερες χρήσεις του όρου (1797) στον αγγλόφωνο χώρο.

Η υπόθεση εργασίας μου->Κατά πάσα πιθανότητα ο όρος "αυτοβιογραφία" είναι γερμανικής προέλευσης, στο δεύτερο μισό του 18ου αι. ήταν ακόμη νέος, όμως κυκλοφορούσε, και μεταφέρθηκε στην αγγλική γλώσσα από τον μεταφραστή, γνώστη της γερμανικής γλώσσας και κουλτούρας William Taylor (1797). Ο Schlegel χρησιμοποιούσε το 1798 τον όρο "αυτοβιογραφία" με αυτονόητη φυσικότητα στη διασκεδαστική, αλλά καθόλου κολακευτική του περιγραφή του γραμματειακού είδους.

Ο Taylor έγραφε το 1797 στη βιβλιοκριτική του: "We are doubtful whether the latter word [self-biography] be legitimate: it is not very usual in English to employ hybrid words partly Saxon and partly Greek: yet autobiography would have seemed pedantic". Το 1795 δημοσιεύθηκε ένα άρθρο περί ιδιοβιογραφίας (Selbstbiographie, δόκιμος όρος τότε) στο βερολινέζικο περιοδικό Deutsche Monatsschrift, στο οποίο προφανώς βρίσκεται το πρωτότυπο του σχολιασμού του Taylor: "[...] ιδιοβιογραφίες, ή αν θέλει κανείς να αποφύγει την ερμαφρόδιτη λέξη, αυτοβιογραφίες*". Και στην υποσημείωση: "*Πώς να αποφύγει όμως κανείς την [λέξη] ιδιο[βιβλιο]κριτική [Selbstrecension], όταν η αυτο[βιβλιο]κριτική [Autorecension] θα ήταν κατεξοχήν υβριδική λέξη**;" 

Μεταφράζω το χωρίο από τα Αποσπάσματα του Schlegel:
"Αυτοβιογραφίες γράφονται είτε από νευροπαθείς που είναι πάντα δέσμιοι του Εγώ τους όπως στην περίπτωση του Rousseau, είτε από συγγραφείς που διακατέχονται από ένα είδος άξεστης καλλιτεχνικής και τυχοδιωκτικής φιλαυτίας όπως στην περίπτωση του Benvenuto Cellini, είτε από ιστορικούς που έχουν την Ιστορία μέσα στο αίμα τους και βλέπουν τον εαυτό τους ως υλικό ιστορικής τέχνης, είτε από γυναίκες που φλερτάρουν με την υστεροφημία, είτε από σχολαστικά πνεύματα που δεν θέλουν να αφήσουν ατακτοποίητο το παραμικρό πριν τον θάνατό τους και ούτε να φύγουν από αυτόν τον κόσμο χωρίς σχολιασμό. Ή μπορεί να θεωρηθούν και κάτι σαν αγορητές ενώπιον κοινού. Μία μεγάλη ομάδα ανάμεσα στους αυτοβιογράφους είναι οι αυτοψεύστες [ο νεολογισμός 'Autopseusten' στο κείμενο]".  


** Die Bestandteile der hybriden Wörter bestehen aus mindestens zwei verschiedenen Sprachen.
Οι υβριδικές λέξεις σχηματίζονται από στοιχεία δύο τουλάχιστον διαφορετικών γλωσσών.

Leerformeln und Kontradiktionen / Κενολογία και λογικές αντιφάσεις

Zum leeren Gehalt->das ist eine Autobiographie oder das ist keine Autobiographie. Der Satz ist logisch wahr, aber er informiert nicht über die Realität, er ist nicht widerlegbar formuliert. Je größer der Spielraum einer Aussage, desto geringer ihr Gehalt.

Zum totalen Gehalt-> das ist eine Autobiographie und das ist keine Autobiographie. Leerer Spielraum, die Klasse möglicher kompatibler Aussagen ist leer, informiert nicht über die Realität.
 

Για το κενό περιεχόμενο-> αυτό είναι αυτοβιογραφία ή δεν είναι αυτοβιογραφία. Η πρόταση είναι λογικά αληθής, αλλά δεν μας πληροφορεί για την πραγματικότητα, δεν είναι διατυπωμένη έτσι ώστε να μπορεί να διαψευσθεί. Όσο μεγαλύτερο το πεδίο των συμβατών προτάσεων, τόσο λιγότερο το περιεχόμενο.

Για το ολικό περιεχόμενο-> αυτό είναι αυτοβιογραφία και δεν είναι αυτοβιογραφία. Κενό το πεδίο, η τάξη των πιθανών συμβατών προτάσεων, δεν μας πληροφορεί για την πραγματικότητα.

Geschichte, Autobiographie und Identitäten / Ιστορία, αυτοβιογραφία και ταυτότητες

Im sich zu seinem Ende neigenden "akademischen" Autobiographie-Jahr zehnfach soviel gelesen als geschrieben. Kettenlektüren nenne ich das, meines Erachtens der interessanteste Aspekt jeder Recherche. Auch in solchen Zeiten.  

Ich ging von der zeitgenössischen Theorie zur Biographie über die Geschichte der Auto/Biographietheorie zur Historiographie und Epistemologie der Geschichte über. Neben der Sekundärliteratur auch Quellen gelesen, vor allem Autobiographien von HistorikerInnen. Die Subjektivierung im historischen Diskurs (Postmoderne) ist meiner Ansicht nach klassenbedingt und auf das Betreten der Historiker-Szene durch (oft, aber auf eine abstrakte Art und Weise) links-gerichtete Aufsteiger aus bezüglich des Akademikermilieus als sich marginalisiert empfindenden kleinbürgerlichen Schichten zurückzuführen: hier auch die "Ambition", Geschichtsschreibung für die breiteren Massen zugänglich zu machen. An und für sich haben Fachhistoriker nie die öffentliche Erinnerung geprägt, eher wurde sie von Mythen, Traditionen, Trivialliteratur oder der populären Presse beeinflußt. Im Rahmen dieser Erweiterung bzw. "Öffnung" des Faches wurde die Identitäten-Frage zum Kult und zur antagonistischen Identitäten-Politik (z.B. hier die Bourgeoisie, dort die Unterprivilegierten). Statt dazu beizutragen, die Fragestellungen von innen zu erneuern (das wurde den traditionellen Historikern überlassen, die es auch erfolgreich bewältigten), schafften einige Posts die Grenzen zwischen Fakt, Ereignis, Quelle und Beleg ab und ersetzten Historiographie durch Hyperrelativierung und Literatur bzw. Fiktion. Als Literatur mußte die Geschichte auch konsumiert werden (als ob die Literatur keine kontextuelle Wahrhaftigkeit besäße). Solche Strategien der Identifikation mit der eigenen Gruppe oder anderen imaginierten Gruppen* als Mittel zu einer Pseudo-Demokratisierung der Geschichte, der Wissenschaft, der Gesellschaft, letztendlich der Politik mißachten die heilende Wirkung einer gut reflektierten und selbstkritischen Geschichtsschreibung.

Die Autobiographie ist in den letzten Jahrzehnten zum Vehikel solcher Identitäten-Politik im Wissensdiskurs geworden. Was kann man sonst unter dem Sammelbegriff "Life Writing"** verstehen als Identitäten entdecken und formulieren? Entdecken kann man aber nur etwas, was schon vorhanden ist. Demzufolge sind sie vor- oder außertextell, also nicht im Text wirklich konstruiert. In diesem Fall können Identitäten nicht in Texten, sondern ausschließlich in Handlungen zum Vorschein kommen. Also, die ego-documents sind vielleicht Quellen zur Mikrogeschichte oder zur Literaturgeschichte, aber keine Belege vorgefaßter Identitätskonzepte.

Ansonsten, seit kurzer Zeit ist das Ende dieser Monographie nicht nur vorstellbar, sondern greifbar. Fünf oder sieben Autobiographien -je nachdem, ob der Anhang noch erweitert wird-, Einführung, Schlußfolgerungen sind noch zu bewältigen.

*Ob Frauen, Homosexuelle, Schwarze, Arbeiterkinder, Migranten etc., es wäre falsch von einer Homogenität zu sprechen; höchstens in General-Abhandlungen der Sozialgeschichte z.B. (hier muß man auch spezifizieren) oder in bzg auf Förderung einer Gleichstellung oder einer Besserstellung im Rahmen der Politik.
**Abgesehen davon, daß "Life Writing" unterschiedliche Textformen vom Tagebuch bis zum blog einschließt, für die auch unterschiedliche theoretische und methodologische Herangehensweisen angewandt werden sollten.  

 Μέσα σε αυτήν την "ακαδημαϊκή" χρονιά της αυτοβιογραφίας που πλησιάζει στο τέλος της, περισσότερες οι αναγνώσεις από τις γραμμένες σελίδες. Αλυσιδωτές αναγνώσεις το ονομάζω αυτό, κατά την άποψή μου η πιο ενδιαφέρουσα όψη κάθε έρευνας (το ένα φέρνει το άλλο). Και σε τέτοιες εποχές.

Από τη σύγχρονη θεωρία της βιογραφίας  και την ιστορία των θεωριών περί αυτο/βιογραφίας στη θεωρία της ιστορίας. Βιβλιογραφία, αλλά και πηγές (κυρίως αυτοβιογραφίες ιστορικών). Η υποκειμενοποίηση στον ιστορικό λόγο (μεταμοντερνισμός) έχει, νομίζω, σχέση με το άνοιγμα του ακαδημαϊκού χώρου και την είσοδο σε αυτόν -συχνά και κατά έναν αφηρημένο τρόπο- αριστερά προσανατολισμένων ανερχόμενων ιστορικών με προέλευση από μικροαστικά περιβάλλοντα που αυτοπροσδιορίζονταν ως περιθωριακά σε σχέση με την ακαδημαϊκή σφαίρα: εδώ και η "φιλοδοξία" να κάνουν προσιτή την ιστοριογραφία στο ευρύτερο κοινό. Αυτή καθεαυτήν η ιστορική επιστήμη ποτέ δεν διαμόρφωσε τη δημόσια μνήμη, αυτή η τελευταία βρισκόταν πάντα υπό την επιρροή μύθων, παραδόσεων, της ψυχαγωγικής λογοτεχνίας ή του λαϊκού τύπου. Στα πλαίσια αυτού του ανοίγματος εμφανίσθηκαν και τα ζητήματα ταυτοτήτων που έγιναν cult και ανταγωνιστικές πολιτικές ταυτοτήτων (π.χ. εδώ η μπουρζουαζία, εκεί οι μη προνομιούχοι). Κάποιοι posts, αντί να συνδράμουν από τα μέσα στο να τεθούν νέα ερωτήματα έρευνας (αυτό το άφησαν στους παραδοσιακούς ιστορικούς που και το διεκπεραίωσαν επιτυχώς), κατάργησαν τους διαχωρισμούς ανάμεσα σε δεδομένα, γεγονότα, πηγές και τεκμήρια και αντικατέστησαν την ιστοριογραφία με την απόλυτη σχετικοποίηση και την ιστορική μυθοπλασία. Η ιστορία να καταναλωθεί, λοιπόν, ως λογοτεχνία (που και αυτή όμως έχει τη συγκειμενική της αλήθεια). Τέτοιες στρατηγικές ταύτισης με τη "δική σου" ομάδα ή με άλλες φαντασιακές ομάδες* ως μέσο για έναν ψευδοεκδημοκρατισμό της ιστορίας, της επιστήμης, της κοινωνίας και τελικά της πολιτικής παραγνωρίζουν τη θεραπευτική επίδραση μιας πάνω σε γερές βάσεις στοχαστικής και αυτοελεγχόμενης ιστοριογραφίας.

Τις τελευταίες δεκαετίες η αυτοβιογραφία έγινε το όχημα της πολιτικής ταυτοτήτων στον επιστημονικό λόγο. Πώς αλλιώς να αντιληφθεί κανείς τον πολυσυλλεκτικό όρο "Life Writing"** από ανακάλυψη ταυτοτήτων και την περιγραφή τους; Ανακαλύπτεις όμως κάτι που ήδη υπάρχει. Συνεπώς, οι ταυτότητες είναι προ- ή εξωκειμενικές και όχι κατασκευασμένες μέσα στο κείμενο. Αν είναι έτσι, τότε δεν αποκαλύπτονται μέσα στα κείμενα, αλλά στην ενεργό δράση. Τα ego-documents, λοιπόν, είναι μάλλον πηγές της μικροϊστορίας ή της γραμματολογίας και όχι τεκμήρια προκατασκευασμένων μοντέλων ταυτοτήτων.

Κατά τα άλλα, εδώ και λίγο καιρό, το τέλος αυτής της μονογραφίας δεν είναι μόνο πιθανό, αλλά πλέον απτό. Πέντε ή επτά αυτοβιογραφίες -αναλόγως του αν θα επεκταθεί και άλλο το παράρτημα-, εισαγωγή, συμπεράσματα, αυτά απομένουν να γραφτούν.

*Είτε πρόκειται για γυναίκες, για ομοφυλόφιλους, μαύρους ή μετανάστες π.χ., θα ήταν λάθος να μιλούσε κανείς για ομοιογενείς ομάδες.  Εκτός εάν γίνεται χρήση των όρων σε γενικές έρευνες π.χ. κοινωνικής ιστορίας (και εδώ εξειδικεύονται οι όροι) ή στα πλαίσια κρατικών πολιτικών ισότητας και κοινωνικής αναβάθμισης.
**Πέρα από το γεγονός ότι τα "Life Writing" συμπεριλαμβάνουν διαφορετικά μεταξύ τους κείμενα, από το ημερολόγιο έως το blog, άρα απαιτούνται και διαφορετικές θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις.     

Biographie / Βιογραφία

In der Studie von Siegfried Kracauer "Die Biographie als neubürgerliche Kunstform" (1930) begegnet man einem Begriffsgebrauch, der sich in der Soziologieforschung etablierte und ein halbes Jahrhundert danach ins sog. "Life Writing" einschlich: Kracauer benutzte den Begriff "Biographie" als einen Sammelbegriff sowohl für Biographien (z.B. die Werke Emil Ludwigs) als auch für Selbstdarstellungen (die Autobiographie Trotzkis, eine "literarische Biographie"). Der Begriff "Biographie" bedeutet -spätestens seit den 80er Jahren- in den Sozialwissenschaften die erzählte Lebensgeschichte (biographische Interviews) in Abgrenzung zum "Lebenslauf", der sozial strukturierten Lebensführung, einer Abfolge von Lebensereignissen. Außerdem es wäre höchst interessant zu verfolgen, wie es dazu kam, daß der Begriff "biography" in dem angelsächsischen Sprachraum beide Genres einschließt, Biographie und Autobiographie.  

Heute ist die Rede vom "biographical turn", von der Historiographie bis zur Literatur, einer Biographisierung also der Geschichte und der Literatur, wobei zwei gegensätzliche Tendenzen erkennbar sind: einerseits eine Verwischung der Grenzen zwischen Biographie und biographischer Fiktion, meiner Meinung nach ein Überbleibsel (der trüben Gewässer) der Postmoderne, andererseits der Wunsch nach Wiederherstellung der Grenzen zwischen a.Biographie als Subgenre der Historiographie oder als autonome Disziplin und b.Literatur.

Στη μελέτη του Siegfried Kracauer "Η βιογραφία ως νεοαστική καλλιτεχνική μορφή" (1930) συναντούμε μια χρήση του όρου που καθιερώθηκε στις κοινωνικές επιστήμες και μισό αιώνα μετά τη συγγραφή της μελέτης στις λεγόμενες "γραφές της ζωής" (Life Writing): ο Kracauer χρησιμοποιούσε τον όρο "βιογραφία" ως πολυσυλλεκτική έννοια τόσο για τις βιογραφίες (αναφέρει τα έργα του Emil Ludwig) όσο και για τις αυτοβιογραφίες (π.χ. αυτήν του Λ. Τρότσκι, "λογοτεχνική βιογραφία"). Ο όρος  "βιογραφία" σημαίνει -το αργότερο από τη δεκαετία του 1980- στην κοινωνιολογία την αφήγηση ζωής (βιογραφικές αφηγηματικές συνεντεύξεις) σε αντιδιαστολή από τη βιοϊστορία (την κοινωνικά δομημένη διαδρομή του βίου, μια διαδοχή γεγονότων ζωής). Εξάλλου θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς πώς κατέληξε ο  όρος "βιογραφία" στον αγγλοσαξωνικό χώρο να συμπεριλαμβάνει και τις δύο, βιογραφία και αυτοβιογραφία. 

Σήμερα ο λόγος είναι περί "βιογραφικής στροφής", από την ιστοριογραφία έως τη λογοτεχνία, μία βιογραφοποίηση της ιστορίας και της λογοτεχνίας όπου και διακρίνονται δύο αντίθετες τάσεις: αφενός η ακύρωση των ορίων ανάμεσα σε βιογραφία και βιογραφική μυθοπλασία, κατά την άποψή μου κατάλοιπο (των θολών νερών) του μεταμοντερνισμού, αφετέρου η επιθυμία αποκατάστασης των διαχωριστικών ορίων ανάμεσα α.στη βιογραφία ως ιστοριογραφικό είδος ή και ως αυτόνομο κλάδο και β.στη λογοτεχνία. 

Akademiker-Autobiographie / Ακαδημαϊκή αυτοβιογραφία

Der Ausgangspunkt war eine Biographie bzw. eine biographische Unternehmung verschachtelt in einer griechischen Autobiographie. Dies warf Fragen auf: Biographie, Autobiographie, Historiographie, biofiction, biographischer Roman, Autobiographien von Biographen, autobiographische Darstellungen biographischer Recherche, Autobiographien von Historikern, Autobiographien von Akademikern. Quellen und Bibliographie zu diesen Themen. Vielleicht ist die Zahl der griechischen Akademiker- oder Historiker-Autobiographien dürftig, der gesamte Fragenkomplex jedenfalls sehr breit sowohl im europäischen als auch im amerikanischen Raum und in den letzten Jahren eingehend untersucht. Hier erkennt man am deutlichsten Grenzen, Überschneidungen, Umwälzungen, Aporien im Diskurs der Moderne, der Postmoderne und der zeitgenössischen Ära, die ich hier nicht nennen werde (bezeichnet auch als Post-Postmoderne). Irgendwie wirkt beruhigend die Historisierung des jeweiligen Kanons von Vergangenheit und Gegenwart. Fortsetzung folgt.

Αφετηρία ήταν μία βιογραφία, δηλαδή ένα βιογραφικό εγχείρημα εγκιβωτισμένο σε σύγχρονη ελληνική αυτοβιογραφία. Προέκυψαν ζητήματα: βιογραφία, αυτοβιογραφία, ιστοριογραφία, biofiction, βιογραφικό μυθιστόρημα, αυτοβιογραφίες βιογράφων, αυτοβιογραφικές αποτυπώσεις βιογραφικής έρευνας, αυτοβιογραφίες ιστορικών, αυτοβιογραφίες πανεπιστημιακών. Πηγές και βιβλιογραφία. Ίσως ο αριθμός των ελληνικών αυτοβιογραφιών ιστορικών ή / και πανεπιστημιακών να είναι μικρός, όμως η όλη θεματική έχει μεγάλο εύρος στον ευρωπαϊκό και αμερικανικό χώρο, τα δε τελευταία χρόνια έτυχε συστηματικής ανάλυσης. Εδώ διακρίνονται ευκρινέστερα τα όρια, επικαλύψεις, ανατροπές και αδιέξοδα του μοντερνιστικού και μεταμοντερνιστικού λόγου, καθώς και αυτού της τωρινής εποχής που δεν θα την ονομάσω εδώ (χαρακτηρίζεται και μετα-μεταμοντέρνα). Κάπως ανακουφίζει αυτή η ιστορικοποίηση του εκάστοτε κανόνα, παρελθοντικού και παρόντος. Έπεται συνέχεια. 

Concentration - The extra hard last meters K.T.

 "There was a period, stretched out as it was over many years – time’s bloomers, after all, having strong elastic – when Orlando felt far from trifling, like maybe the most solid thing any writer could offer a teenage reader. It gave reliable faith in everything being true all at once: boy and girl, bloodline and blood pulse, England and everywhere else, solitude and society, literature and living, the quick and the slow, the quick and the dead, now and then, a trick of the light."

http://www.telegraph.co.uk/culture/books/8995801/Tilda-

Swinton-on-Virginia-Woolfs-Orlando.html 

Grenzen der Lektüre / Τα όρια της ανάγνωσης

Die Autobiographie ist ein automimetisches Genre: der Autor eignet sich die Identität und die Sprache des Erzählers an. Nun weiß ich (von seiner Biographie her), daß dieser Autobiograph einen Erzähler erfindet, der nur ein Bruchteil von dem ist, was er sein könnte. Oder ich irre mich und überinterpretiere, d.h. das Selbst-Abbild fällt mit dem Urbild zusammen. Jedenfalls habe ich dies als textinterne Wahrheit zu respektieren. Vielleicht stellt er nicht mich als Leser vor ein Rätsel, sondern sich selbst.  Solche Fragen knüpfen an hermeneutische Andeutungsversuche an, das kann aber auch in einer textorientierten Analyse vorkommen. Es ist vorgekommen. 

Ist diese Autobiographie eine fein versteckte Selbstverteidigung?

Η αυτοβιογραφία είναι αυτομιμητικό είδος: ο συγγραφέας οικειοποιείται την ταυτότητα και τη γλώσσα του αφηγητή. Από τη βιογραφία του γνωρίζω ότι ο παρών αυτοβιογράφος επινοεί έναν αφηγητή που είναι μόνο ένα κλάσμα αυτού που θα μπορούσε να είναι. Ή, αν δεν είναι έτσι τα πράγματα, κάνω λάθος και δίνω μεγαλύτερες διαστάσεις, δηλαδή το ομοίωμα του εκφωνητή συμπίπτει με την αρχική εικόνα. Πάντως, έτσι ή αλλιώς, οφείλω να σεβασθώ την ενδοκειμενική πραγματικότητα. Ενδέχεται να μην θέτει εμένα, τον αναγνώστη, προ διλήμματος, αλλά τον ίδιο του τον εαυτό (ο συγγραφέας). Τέτοια ζητήματα σχετίζονται με ερμηνευτικές προσεγγίσεις, κι αυτό όμως μπορεί να συμβεί σε μία κειμενοκεντρική ανάλυση. Συνέβη.
Μήπως αυτή η αυτοβιογραφία είναι μία καλοϋφασμένη αυτοϋπεράσπιση;
[Και στην Πρωία δημοσίευσε (Πανεπιστημίου 39, φωτό 1906-1908)]

facebook.com/149801415032228/photos/a.149816471697389.25352.149801415032228/318078611537840/?type=3&theater

Μετατοπίσεις / Verschiebungen

Κάθε εποχή και οι θεοί της. Στους "μοντέρνους" μας καιρούς αποθεώθηκε για μεγάλο διάστημα -και ίσως ακόμη- η αποσπασματική νεωτερική αυτοβιογραφία με τα συνειδησιακά θραύσματα ενός Εγώ υφασμένα μέσα σε άλλα θραύσματα χρόνου σε μία αέναη μετακύλιση του εμπρός στο πίσω και στο τώρα και τανάπαλιν κτλ. και αυτό θεωρήθηκε ειλικρίνεια υπό την έννοια ότι δεν υπάρχει ταυτότητα, αλλά όψεις της κτλ. Η κλασική αυτοβιογραφία του γραμμικού χρόνου με τις υποστασιακές αποστάσεις του πριν και του τώρα και την ανέλιξη της αυτοαναπαράστασης θεωρήθηκε "κλειστή" αφήγηση ειλημμένων αποφάσεων υπό την οπτική ενός ισχυρού παρόντος Εγώ. Τελικά και με την ίδια λογική η επαναλαμβανόμενη κίνηση μιας συνείδησης-παζλ που αυτοαναιρείται διαρκώς, δεν είναι (κυκλικά) κλειστή;

Was ist mehr "abgeschlossen"? Die sog. "konventionelle" Autobiographie mit der linearen Erzählung aus der Perspektive eines mächtigen Erzählenden Ichs oder die (post)moderne fragmentarische Autobiographie mit der endlosen (kreisförmigen) Bewegung eines zersplitterten Ichs innerhalb einer zersplitterten Zeit, eines Ichs, das sich selbst dauernd aufhebt?  Ich dachte gerade an die kultur- und zeitkonformen Ausgrenzungen und wie man bis vor kurzem in der erstgenannten A. Abgeschlossenheit sah, während man die zweite als eine Art "open progress" betrachtete.

Ημερολόγιο και αυτοβιογραφία

Η διαφορά τους δεν έγκειται, κατά τη γνώμη μου, στον ιδιωτικό (του) VS δημόσιο χαρακτήρα (της), αλλά σχετίζεται με το θέμα της διαδραστικότητας αν δανειστούμε τον όρο αυτό από τη θεωρία της ομιλιακής πράξης (βλ. Mead) και τον μεταφέρουμε στη μη σωματική επικοινωνία, δηλαδή στη γραφή. Από όλα τα αυτοβιογραφικά είδη το χωρίζει το ημερολόγιο ακριβώς αυτή η απουσία.

Nicht sein privater VS ihr öffentlicher Charakter trennt das Tagebuch von der Autobiographie bzw. von allen anderen autobiographischen Gattungen, sondern die Abwesenheit jeglichen Interaktionismus, wenn wir uns erlauben, diesen Begriff aus der Sprechakttheorie auszuborgen (s. Mead) und ihn bei der (körperlosen) écriture anzuwenden.

Αυτοβιογραφία

Τελικά συνεχίζουν να είναι πολλές προσεγγίσεις και αναλύσεις των κειμένων ψυχολογικής/βιογραφικής υφής, ενώ υπάρχουν πια μεθοδολογικά εργαλεία "κειμενοκεντρικά" που ξεκινώντας από την αφήγηση και εστιάζοντας αρχικά σε αυτήν, οδηγούν σε μία καλή σύνθεση στα πλαίσια του επικοινωνιακού μοντέλου ανάλυσης κειμένων, ενσωματώνοντας στην πορεία και βιογραφία και πολιτισμικό περιβάλλον και διακειμενικότητα κτλ.

Το ζήτημα της autofiction απασχολεί ακόμη, αν και οι περισσότεροι εν κατακλείδι στον Lejeune επιστρέφουν. Πώς αλλιώς; Το είδος αποδείχθηκε ανθεκτικότερο από τους μεταμοντερνισμούς και τους αφομοίωσε, θα έλεγα, εξάλλου η θεωρία της αυτοβιογραφίας του Lejeune είναι ανοικτή, προθετικότητα και πρόσληψη λαμβάνονται σοβαρά υπ' όψιν.

Αυτές οι πρόσφατες εντυπώσεις μου από

 τη Στοκχόλμη και το συνέδριό της.