"Complex and many" III

Wieder mit der Frage der Konstruiertheit von autobiographischer "Wahrheit", der inter- und außertextuellen Steuerung der Rezeption und vor allem der zeitbedingten Aspekte gegenwärtiger Theorien frontal gestoßen. Dekonstruktion deckt mit Sicherheit Machtgebundenheiten des Denkens auf, ist aber selbst -in ihren theoretischen Strömungen- auf einer metareflektiven Ebene stark normativ und hier verbirgt sich die Gefahr, daß man die soziale(n) Realität(en) aus den Augen verliert. Selbstreflexion (der Theorie)  ist unabdingbar, wenn ein theoriegeladener Aktivismus Entwicklungen vorantreiben möchte. Ein Schlüsselpunkt -kurioserweise- auch bei der aktuell zu analysierenden Autobiographie.

Πάλι αντιμέτωπη με το ζήτημα της κατασκευής της αυτοβιογραφικής "αλήθειας", της ενδο- και εξωκειμενικής χειραγώγησης της πρόσληψης και κυρίως της χρονικότητας όψεων σύγχρονων θεωριών. Η αποδόμηση ασφαλώς και αποκαλύπτει τις σχέσεις συστημάτων στοχασμού με δομές εξουσίας, όμως και ή ίδια (η αποδόμηση) είναι -στα διάφορα θεωρητικά της ρεύματα- σε μεγάλο βαθμό κανονιστική και εδώ παραμονεύει ο κίνδυνος να χάσει κανείς από το οπτικό του πεδίο τις κοινωνικές πραγματικότητες. Ο αυτοστοχασμός είναι αναγκαίος για μια θεωρία όταν αυτή μετουσιώνεται σε ακτιβισμό που θέλει να προωθήσει κάποιες εξελίξεις. Κατά περίεργο τρόπο το σημείο αυτό είναι ζωτικής σημασίας για τη συγκεκριμένη αυτοβιογραφία που αναλύεται τώρα.       

Αυτοβιογραφία

"Ώσπου ήρθε η χαριστική βολή: «Ε, τώρα περιμένουμε την αυτοβιογραφία σου», λέγαν και ξαναλέγαν αγαπητοί μου φίλοι, κουλτουριάρηδες («τώρα»=που' σαι με το 'να πόδι στον τάφο). Πώς είπατε; Αυτο-βιο-τι; Όχι, αδύνατον. Δε φτάνει, δηλαδή, που αυτόν το «βίο» τον αβίωτο τoν έζησα, θέλοντας και μη, τον λούστηκα, πρέπει «τώρα» να τον αυτοβιογράψω, με το νι και με το σίγμα, σαν τιμωρία που γέρασα [...]" (Κρανάκη, Μιμίκα: Αυτογραφία. Αθήνα: Ίκαρος, 2004, σ. 7-8).


Τον Μάιο του 2012 γνώρισα τον P. L. στη Γενεύη όπου η APA διοργάνωσε τριήμερο συμπόσιο στα πλαίσια των 300 χρόνων από τη γέννηση του J.-J. Rousseau (υπήρχαν πολλές εκδηλώσεις όλη τη χρονιά εκεί, στη γενέτειρά του).

Του εξηγώ με τι ασχολούμαι και με ρωτά: "Μήπως κρατάτε ημερολόγιο;" Εντάξει, ναι, εδώ και δεκαετίες, όχι καθημερινά, βέβαια, και τον τελευταίο καιρό σχεδόν καθόλου (όχι γιατί δεν το θέλω). "Κάποτε θα γράψετε την αυτοβιογραφία σας". Έμεινα με το στόμα ανοικτό (τρόπος του λέγειν, εννοώ από μέσα μου), κάτι του ψέλλισα, αλλά ουσιαστικά ακόμη και σήμερα μου είναι ανεξήγητο.

Οι ψυχολογικο-βιογραφικές ερμηνείες των αυτοβιογραφιών έχουν θιασώτες, κυρίως όμως δεν απαιτούν ειδίκευση και μεθοδολογικά εργαλεία. Χαίρομαι για το πόσο προσφιλές είναι το είδος που εδώ και δεκαετίες το είχαν κηρύξει νεκρό, όμως η αυτοβιογραφία δεν είναι ο δρόμος προς την αλήθεια του Εαυτού, γιατί πολύ απλά οποιαδήποτε γλωσσική εκφορά είναι κατασκευή, σημαίνει επιλογή στοιχείων. Η προσωπική αλήθεια δεν μπορεί να είναι παρά μόνο αίσθηση, δεν υπάρχει modus διαμεσολάβησης για να το μεταδώσεις ούτε και χρειάζεται να αγωνιά κανείς να τον ανακαλύψει αυτόν τον ανύπαρκτο τρόπο. Είναι τυχερός κανείς αν στη ζωή του βρεθεί κάποιος να διαισθανθεί την αλήθεια του και αυτό είναι ένα δώρο ανεξίτηλο. 

Η αυτοβιογραφία είναι ιστορικά προσδιορισμένος τρόπος επικοινωνίας σε γραπτό λόγο (πρόζα). Κάθε συνταγή έχει όμως τα μυστικά της, προς το παρόν, λοιπόν, σταματώ εδώ.