Schöne Literatur, Belletristik, Literatur

Heutzutage ist die Annäherung an Fragen wie der literarische Kanon, eine andere als, sagen wir, vor fünfzig Jahren. Durch die Erörterung und Analyse der Meta-Ebenen, d.h. des jeweiligen -zeitbedingten- Diskurses über Literatur und allgemein Kultur, rückt man bisweilen immer weiter weg von Fragen nach der Qualität und der Ästhetik. Nicht immer, aber oft. Das ist ein absolut interessanter Vorfall: hat die Massen-Medialisierung der Kultur Wissenschaft und Kultur- oder Literaturtheorie in ihren Bann gezogen? Ketten- oder Parallelphänomene? 
Textorientierte Literaturkrik aus anregenden -mittlerweile- älteren Zeiten:
https://www.youtube.com/watch?v=6JETgqh8-0k

Η προσέγγιση ζητημάτων όπως του λογοτεχνικού κανόνα είναι σήμερα διαφορετική από ό,τι πριν -για παράδειγμα- πενήντα χρόνια. Με τον εντοπισμό και την ανάλυση των μετα-επιπέδων, δηλαδή του εκάστοτε -χρονικά προσδιορισμένου- λόγου περί λογοτεχνίας και γενικά κουλτούρας, μετακινούμαστε ολοένα και μακρύτερα από ερωτήματα αναφορικά με την ποιότητα και την αισθητική. Όχι πάντα, αλλά συχνά. Πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία: προσείλκυσε η μιντιοποίηση / μαζικοποίηση της κουλτούρας επιστήμη και θεωρία πολιτισμού ή λογοτεχνίας στις τάξεις της; Διαδοχικά ή παράλληλα φαινόμενα;

Παρακείμενο / Paratext

Η τομή είναι μεγάλη ανάμεσα στην προ- και στην ύστερη μεταπολεμική εποχή του 20ού αιώνα: ο λογοτεχνικός κανόνας και οι διάφορες εκφάνσεις του μετά την αποδόμηση, βγαίνοντας από τον κλειστό θάλαμο και διεκδικώντας ενίοτε ρυθμιστικό ρόλο όχι πια μόνο στην αξιολόγηση, αλλά και στη γένεση των κειμένων, έχουν παρεισφρύσει σε μεγάλο βαθμό στον αυτοσχολιασμό (παρακείμενο) και τελικά στην ίδια την αυτοβιογραφική αφήγηση. Θα έλεγε κανείς, "μα πάντοτε δεν ίσχυε αυτό;" Όχι, οι ρόλοι ήταν αυστηρότερα προδιαγεγραμμένοι παλαιότερα. Όταν ο/η αυτοβιογράφος δεν μπορούσε να αποφασίσει αν πρόκειται για απομνημόνευμα, αυτοβιογραφία ή βιογραφία ή απλώς έκλεινε το κείμενο -χωρίς χαρακτηρισμό- μέσα σε φάκελο που βρισκόταν στο αρχείο του, αυτό δεν ήταν εμπόδιο για την αφήγηση αυτή καθεαυτήν...

Es handelt sich um eine Art Paradigmenwechsel zwischen der Zeit vor und nach dem 2. Weltkrieg, insbesondere nach den 70er Jahren. Der übermäßig laut gewordene Diskurs über den literarischen Kanon, der nun über seine beurteilende eine zunehmend regulative Rolle in der Entstehung der Texte einnahm, drang auch in die Autobiographie ein. Sowohl in den (metanarrativen) Paratext als auch in die Erzählung. War dies nicht immer der Fall? -könnte jemand fragen. Ich würde sagen, nein, sicher nicht in einem solchen Ausmaß, die Bereiche waren strikter abgegrenzt.  Als sich früher der/die AutobiographIn nicht entscheiden konnte, ob es sich um Memoiren, Autobiographie oder Biographie handelte, oder ganz einfach das Selbstzeugnis ohne Titelhinweis in einen großen Briefumschlag steckte, war dies kein großes Hindernis bei der Textschaffung...